4. Sınıf · 2. tema

Sayılar ve Nicelikler (2)

Konular: Basit, Bileşik ve Tam Sayılı Kesirler, Denk Kesirler, Kesirleri Karşılaştırma, Kesirlerle Toplama ve Çıkarma, Ölçü Birimlerini Dönüştürme.

Büyük Fikirler

• Kesir, bir bütünün eş parçalarını sayar: payda parçaların büyüklüğünü (adını), pay kaç parça olduğunu söyler. Her kesir birim kesirlerin yinelenmesiyle oluşur (3/4 = 3 tane 1/4).
• Aynı miktar farklı kesirlerle gösterilebilir (denk kesirler); bu, kural ezberiyle değil alan, uzunluk ve küme modelleri ile sayı doğrusunda görülerek anlaşılır.
• Kesirleri karşılaştırırken bütün aynı olmalıdır. Birim kesirlerde payda büyüdükçe parça küçülür; paydaları eşit kesirlerde parçalar aynı büyüklükte olduğundan paylar karşılaştırılır. 0, 1/2 ve 1 referansları hızlı tahmin sağlar.
• Paydaları eşit kesirlerle toplama-çıkarma, aynı adlı parçaları saymaktır; payda değişmez. Ölçü birimleri arasındaki dönüşümler de “Bu büyük birimde kaç tane küçük birim var?” sorusuyla anlamlanır.

Kesir çeşitleri

MAT.4.1.6 Basit, bileşik ve tam sayılı kesirleri kullanmak için matematiksel temsillerden yararlanabilme

• Bir bütüne kadar ve ötesi (Manipülatif, Yap ve Keşfet)
• Birden fazla bütün (Eşleştirme, Resimle Düşün)
• Basit, bileşik, tam sayılı (Sürükle-Grupla, Sembolle Çöz)
• Hangisi farklı? (Kesirler) (Test, Problem ve Gerekçe)

Denk kesirler

MAT.4.1.7 Denk kesirleri kullanmak için matematiksel temsillerden yararlanabilme

• Kesir şeritleriyle denk kesir (Manipülatif, Yap ve Keşfet)
• Aynı miktar, farklı kesir (Eşleştirme, Resimle Düşün)
• Modelle denk kesir (Boşluk Doldurma, Resimle Düşün)
• Denk mi, değil mi? (Test, Problem ve Gerekçe)

Birim kesirleri karşılaştır

MAT.4.1.8 Birim kesirlerin büyüklük küçüklük ilişkilerini çözümleyebilme

• Birim kesirleri oluştur (Manipülatif, Yap ve Keşfet)
• Birim kesirleri sırala (Sürükle-Sırala, Resimle Düşün)
• Hangi dilim daha büyük? (Test, Problem ve Gerekçe)

Paydaları eşit kesirler

MAT.4.1.9 Paydaları eşit olan kesirlerin büyüklük küçüklük ilişkilerini çözümleyebilme

• Aynı parçalar, farklı sayıda (Boşluk Doldurma, Resimle Düşün)
• 0’a mı, yarıma mı, 1’e mi yakın? (Test, Resimle Düşün)
• Paydası eşit kesirleri sırala (Sürükle-Sırala, Sembolle Çöz)
• Kim önde? (Test, Problem ve Gerekçe)

Bir çokluğun kesri

MAT.4.1.10 Bir çokluğun basit kesir kadarını ve bir basit kesir kadarı verilen çokluğun tamamını çözümleyebilme

• Eş gruplarla kesir kadarı (Manipülatif, Yap ve Keşfet)
• Modelle bir çokluğun kesri (Boşluk Doldurma, Resimle Düşün)
• Parçadan bütüne (Eşleştirme, Resimle Düşün)
• Kesir kadarı problemleri (Test, Problem ve Gerekçe)

Kesirlerle işlem

MAT.4.1.11 Paydaları eşit kesirlerle toplama ve çıkarma işlemini yapılandırabilme

• Şeritte topla, şeritte çıkar (Manipülatif, Yap ve Keşfet)
• Kesir zıplamaları (Boşluk Doldurma, Resimle Düşün)
• Paydaları eşit kesirlerle işlem (Boşluk Doldurma, Sembolle Çöz)

Kesir problemleri

MAT.4.1.12 Paydaları eşit kesirlerle toplama ve çıkarma işlemi gerektiren günlük yaşam problemlerine çözüm geliştirebilme

• Şeritle kesir problemi (Boşluk Doldurma, Resimle Düşün)
• Hikâye ve işlem (Eşleştirme, Sembolle Çöz)
• Kesir problemleri (Test, Problem ve Gerekçe)

Birim dönüştürme

MAT.4.1.13 Uzunluk ve kütle birimlerinin kendi içerisindeki dönüşümlerini yorumlayabilme

• Hangi birimle ölçülür? (Sürükle-Grupla, Resimle Düşün)
• Cetveldeki küçük çizgiler (Boşluk Doldurma, Resimle Düşün)
• Eşit ölçüler (Eşleştirme, Sembolle Çöz)
• Ölçü problemleri (Test, Problem ve Gerekçe)